Health Informatics

Information Technology สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

30 August 2017

พอดีช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมามีเหตุการณ์ให้ต้องค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับเรื่อง IT for diabetes care เล็กน้อยครับ ก็พบว่าหลาย ๆ อย่างก็น่าสนใจดีเหมือนกัน จึงนำมาสรุปรวมเป็นบทความนี้ครับ จริง ๆ มันก็เป็นเรื่องที่กว้างอยู่เหมือนกันครับเพราะคำว่า “สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน” นี่อยู่ที่เราจะเลือกมองมันในมุมไหน ตั้งแต่การดูแลตนเองของคนไข้, การจัดบริการของสถานพยาบาล, ไปจนถึงการกำหนดนโยบาย ซึ่งทุกระดับมันก็เอา IT เข้าไปช่วยได้หมด สำหรับบทความนี้ผมจะเน้นไปที่ tool เพื่อการดูแลคนไข้มากกว่านะครับ

Highlights

  • โรคเบาหวานเป็นโรคที่การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยมีผลอย่างมากต่อ outcome ของการรักษา ดังนั้นการสร้าง mHealth intervention ใดขึ้นมา ควรมีจุดหมายสร้างให้เกิด patient empowerment จึงจะเป็น solution ที่ยั่งยืน และเกิดประโยชน์ต่อสุขภาพของผู้ป่วย
  • เนื่องจากมีกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ outcome ของโรคเยอะ จึงมักไม่มีแอพใดแอพเดียวที่ทำงานได้สมบูรณ์แบบในทุกอย่าง คนไข้เบาหวานจึงมักต้องใช้แอพหลายตัวร่วมกัน เป็นความท้าทายในเชิง interoperability
  • ในแง่ธุรกิจ ปัจจุบันไม่น่ามีตลาดให้แอพอย่างเดียวแล้ว ผู้พัฒนามักจะต้องขายร่วมกับ device อื่น ๆ หรือขายพร้อมกับ service อื่น ๆ เช่น coaching
  • อาจยังมีตลาดในกลุ่ม niche, deep tech, หรือการทำตลาดใน emerging market

.

Continue Reading
Healthcare

การดูแลสุขภาพโดยเน้นคุณค่า (Value-based Health Care) อนาคตการจัดบริการทางการแพทย์

1 July 2017

เนื่องจากผมทำงานและเรียนต่อในสายงานด้าน Healthcare technology ก็เลยให้ความสนใจเรื่องเทรนด์, อนาคตวงการแพทย์, innovation อะไรพวกนี้ครับ ในภาพใหญ่ของวงการ healthcare มีเรื่องหนึ่งที่ผมรู้สึกว่ากำลังเป็นเทรนด์มากในปัจจุบัน ก็คือเรื่อง “Value-based Health Care” ครับ หาคำแปลเป็นไทยไม่เจอเลยขอแปลเป็น “การดูแลสุขภาพโดยเน้นคุณค่า” ละกันนะครับ

(จริง ๆ ในยุทธศาสตร์ Thailand 4.0 มีคำว่า value-based health care นี้อยู่ด้วยนะครับ แต่ผมไม่สามารถหารายละเอียดเพิ่มเติมได้ เลยไม่แน่ใจว่าหมายถึงเรื่องเดียวกันหรือเปล่านะครับ)

ข้อมูลใน Blog นี้หลัก ๆ ผมนำมาจาก 3 แหล่งนะครับ ทั้งหมดเป็นงานของศ.ไมเคิล พอร์เตอร์ (Michael E. Porter) ท่านใดสนใจศึกษาจากต้นฉบับได้ครับ 🙂 จะมีรายละเอียดเยอะกว่าใน blog นี้มาก

Highlights

  • Value-Based Health care (VBHC) เกิดจากแนวคิดที่ว่าระบบบริการสุขภาพในปัจจุบันไม่เอื้อให้เกิด value สูงสุดต่อคนไข้ ระบบบริการสุขภาพในยุคหน้าจำเป็นต้องคิดใหม่ทำใหม่ในระดับโครงสร้าง
  • Value คือ ผลลัพธ์การรักษา (outcome) ต่อเงินที่ลงไป (cost)
  • คุณภาพ (quality) เป็นสิ่งที่ทำให้เกิด value ยิ่ง quality สูง outcome ยิ่งดีและ cost ยิ่งต่ำ
  • การจะไปถึง VBHC ได้ อาศัย strategy 6 อย่าง คือ 1. การจัดหน่วยบริการใหม่ 2. การวัดผลแบบใหม่ 3. การจ่ายเงินแบบ bundle payment 4. การบูรณาการข้ามสถานพยาบาล 5. การขยายบริการออกนอกพื้นที่ 6. การมีระบบ IT ที่ดีคอยสนับสนุน
  • สำหรับประเทศไทยคงต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไปถึงความเหมาะสมในการนำมาปรับใช้
Continue Reading
Health Informatics

eHealth in Sweden – สวีเดนบอกจะเป็น Best in the World ในปี 2025

13 June 2017

“In 2025, Sweden will be best in the world at using the opportunities offered by digitisation and eHealth to make it easier for people to achieve good and equal health and welfare, and to develop and strengthen their own resources for increased independence and participation in the life of society.”

Vision for eHealth 2025 [1]

ข้อความข้างต้นมาจากคำแถลงของรัฐบาลสวีเดนเมื่อกลางปี 2016 ครับ แม้มันจะยาว ๆ และงง ๆ หน่อย แต่สรุปสั้น ๆ เลยก็คือ สวีเดนตั้งเป้าจะมีระบบ eHealth ที่ดีที่สุดในโลกภายในปี 2025 นี้ครับ เป็น vision ที่ ambitious พอสมควร (ทำได้ไหมนี่อีกเรื่อง แฮ่ ๆ)

ครั้งก่อนที่ผมเขียนเรื่องระบบบริการสุขภาพของสวีเดนไป กะว่าอีกซักอาทิตย์จะเขียนเรื่อง eHealth in Sweden สุดท้ายผ่านมาครึ่งปีก็ยังไม่ได้เขียน พอดีช่วงนี้ปิดเทอม ประกอบกับเห็นช่วงนี้ที่ไทยกำลังพูดกันเรื่อง National eHealth Strategy เลยคิดว่าเป็นโอกาสที่ดีที่จะเขียนเรื่องนี้ครับ 🙂

ยาวไปไม่อ่าน

  • สวีเดนมี National eHealth Strategy มาแล้ว 3 ฉบับ ล่าสุดปี 2016 โดยเน้นการพัฒนาสำหรับ 3 กลุ่ม ประชาชน, บุคลากรทางการแพทย์, และผู้มีอำนาจตัดสินใจ
  • ในระดับประเทศ มี 3 องค์กรเด่น ๆ ที่ทำเรื่อง eHealth คือ Socialstyrelsen (หน่วยงานรัฐ), eHealth Agency (หน่วยงานรัฐ), และ Inera AB (บริษัทเอกชนที่รัฐเป็นเจ้าของ) โดย service ส่วนใหญ่ในประเทศพัฒนาและบำรุงรักษาโดย Inera AB
  • มีโปรเจคท์ด้าน eHealth ต่าง ๆ มากมาย ที่เด่น ๆ คือ eService สำหรับประชาชนที่ค่อนข้างครอบคลุม, ระบบ care coordination ระหว่างสถานพยาบาล ทั้งหมดนี้ทำงานอยู่บน eHealth infrastructure และ interoperability standard โดยปฏิบัติตาม Patient Data Act
  • รพ.และ primary care clinic มี EHR หมดแล้ว vendor หลัก ๆ มี 5 ราย
  • หลาย ๆ เรื่องก็อาจนำไปปรับใช้ในประเทศไทยได้ แต่หลายเรื่องก็อาจมีความแตกต่างในบริบท
Continue Reading
Travel

เที่ยว Skansen พิพิธภัณฑ์กลางแจ้งที่แสดงวิถีชีวิตชาวสวีเดนยุคก่อน

9 June 2017

ช่วงวันชาติของสวีเดน (6 มิ.ย.) ที่ผ่านมาผมไปร่วมงานวันชาติที่ Skansen มาครับ  ไปแล้วค่อนข้างประทับใจ ผมให้เป็น The Must สำหรับการเที่ยว Stockholm เลย และพอดีถ่ายรูปมาเยอะเหมือนกัน ก็เลยเขียนเป็น blog ดีกว่า

จาก Wikipedia บอกว่า Skansen นี่ก่อตั้งตั้งแต่ปี 1891 แล้วโดยคุณ Artur Hazelius ช่วงนั้นคือเป็นช่วงที่สวีเดนเริ่มปรับเปลี่ยนเข้าสู่สังคมอุตสาหกรรม คุณ Artur เขารู้สึกเกรงว่าประเพณี วัฒนธรรม รวมถึงสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ จะหายไป จึงได้สร้าง Skansen ขึ้นแล้วรวบรวมสิ่งเหล่านี้จากที่ต่าง ๆ ทั่วสวีเดนมาไว้ที่นี่ หลาย ๆ อาคารใน Skansen นี่เขาก็ไปซื้อมาจากที่ต่าง ๆ ในสวีเดนครับ จะมีแค่บางอาคารที่สร้างขึ้นมาใหม่ แล้วก็จ้างคนมาอยู่อาศัย มาทำกิจกรรมต่าง ๆ ในอาคารให้ผู้เข้าชมดู (เช่น เป่าแก้ว ทำเครื่องหนัง ทำหนังสือ ขายยา ฯลฯ)

อีกส่วนหนึ่งก็จะเป็น Stockholm Zoo ที่รวบรวมสัตว์ท้องถิ่นในสวีเดนครับ Skansen นี่ใหญ่มากนะครับ ผมเดินอยู่ 4 ชม.ก็ยังไม่หมด (แต่เดินไป 4 ชม.นี่ก็หมดพลังแล้ว แก่ 55 กลับบ้านดีกว่า) ค่าเข้าชมผมจ่าย 160 SEK (ราว 600 บาท) ราคาจะต่างไปตามแต่ละฤดู และก็แต่ละเดือนก็จะมีกิจกรรมต่าง ๆ กันออกไป

จริง ๆ โดยไอเดียน่าจะคล้าย ๆ เมืองโบราณ ที่สมุทรปราการครับ ผมไม่เคยไปเลยไม่รู้เป็นอย่างไรบ้าง

Continue Reading
Travel

รวมภาพถ่าย 4 ฤดูที่สต็อกโฮล์ม – 4 Seasons of Stockholm Gallery

5 June 2017

ผมมักจะพกกล้อง Panasonic Lumix GX85 Mirrorless ที่ซื้อตอนก่อนจะมาเรียนต่อติดกระเป๋าอยู่เสมอเวลาไปไหนมาไหนครับ ตลอดระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมาก็ถ่ายอะไรไปเรื่อย ปกติผมจะอัพโหลดไปที่ Instagram ของตนเองมากกว่า ไม่มีโอกาสได้นั่ง Process รูปแล้วอัพขึ้นช่องทางอื่น เนื่องในโอกาสที่ปิดเทอมแล้วและก็อยู่มาจะครบปีพอดี ก็เลยถือโอกาสนี้อัพรูปบางส่วนและเขียนเป็น blog นี้ขึ้นมาครับ

จริง ๆ มันมีรูปอีกเยอะพอสมควรที่ผมถ่ายเวลาไปเที่ยวสถานที่ต่าง ๆ เดี๋ยวขอแยกเป็นอีกโพสท์ละกันครับ โพสท์นี้ออกแนวรูปถ่าย snap ไปเรื่อยตามในเมือง

Continue Reading
Health Informatics

เชื่อมต่อข้อมูลทางการแพทย์ด้วย Health Informatics Standard

26 April 2017

เชื่อว่าหลายท่านคงอยากให้เวลาเราไปตรวจที่รพ.อื่นที่เราไม่ได้เป็นคนไข้ประจำ ประวัติการรักษาและข้อมูลทางการแพทย์ต่าง ๆ ตามไปที่รพ.โดยอัตโนมัติ และหลายท่านคงสงสัยว่าทำไมมันถึงไม่เกิดเสียที ทั้ง ๆ ที่เทคโนโลยีด้านการสื่อสารก็พัฒนามาไกลแล้ว อุตสาหกรรมอื่น ๆ ก็ส่งข้อมูลข้ามจังหวัด ข้ามประเทศได้ ไม่เห็นมีปัญหา ทำไมใน Healthcare ถึงทำแบบเดียวกันไม่ได้เสียที?

การส่งข้อมูลระหว่างระบบไอทีที่ต่างกัน โดยหวังทั้งสองระบบนี้จะทำงานประสานกันได้ถูกต้อง เรียกว่า Interoperability ครับ (อันนี้ไม่ใช่ official definition นะครับ) ซึ่งมันมีหลายระดับและมีความยากของมันอยู่ จึงเป็นที่มาของ blog นี้ครับ (หากท่านใดสนใจในแง่ประโยชน์ของ Health Information Exchange (HIE) แบบมี framework เป็นเรื่องเป็นราว ลองค้นคำว่า Learning Health System ดูครับ)

ยาวไปไม่อ่าน

  • เราต้องมี standard เพื่อลดความจำเป็นในการ custom ระบบทุกครั้งเวลาเชื่อมต่อข้อมูลกันระหว่าง 2 ระบบ
  • Interoperability มี 3 ระดับ ต่อกันเฉย ๆ เรียก Foundational ต่อกันแบบมีโครงสร้างเรียก Structural (syntactic) ต่อกันแบบเข้าใจความหมายตรงกันเรียก Semantic
  • HL7 v2 เป็น healthcare messaging standard ที่ใช้เยอะที่สุดในโลก
  • จะไปถึง semantic interoperability ได้ต้องมี 1) reference information model 2) terminology/classification system
  • SNOMED-CT เป็น medical terminology ที่ใหญ่ที่สุดในโลก และใช้ในโปรเจคท์ต่าง ๆ มากมาย
  • HL7 v3 มีส่วนประกอบหลัก 3 ส่วน (RIM, messaging, CDA) HL7 RIM เป็น information model , v3 messaging กะให้ใช้แทน v2 แต่ล้มเหลว, HL7 CDA คนใช้พอสมควร ส่วนหนึ่งเพราะ Meaningful Use ดัน
  • HL7 FHIR เป็นน้องใหม่ไฟแรง ที่ทุกคนคาดหวังว่าจะเป็น standard ของยุคหน้า
  • OpenEHR เป็น architecture framework ที่ใช้เยอะในยุโรปและหลาย ๆ ประเทศ
  • ผมคิดว่า healthcare interoperability ในไทยคงอีกนานกว่าจะเกิด เพราะหลาย ๆ ปัจจัย
  • SMEs และ Startups สาย healthcare ก็ดู ๆ เรื่องพวกนี้ไว้บ้างก็ดีครับ แต่ยังไม่ได้เร่งด่วนว่าต้อง implement
Continue Reading
Life

รวมคำแนะนำสำหรับผู้ที่กำลังจะมาเรียนต่อป.โทที่ Stockholm, สวีเดน

11 April 2017

ตอนนี้ผลการรับเข้าศึกษาต่อในระดับป.โทของมหาวิทยาลัยในสวีเดนก็น่าจะประกาศผลหมดแล้ว ทุน SI ประจำปีก็เพิ่งประกาศผลไปสด ๆ ร้อน ๆ หลาย ๆ ท่านน่าจะได้คำตอบแล้วว่าจะมาเรียนต่อที่สวีเดนหรือเปล่า ตอนก่อนผมจะมาผมก็มีคำถามในใจมากมายครับ โชคดีที่มีพี่ที่เคยอยู่สวีเดนให้คำแนะนำ ตอนนี้ก็อยู่มาจะ 1 ปีแล้ว พอรู้อะไรบ้างเหมือนกัน ก็เลยเขียนออกมาเป็น blog เลยละกันครับ

เนื่องจากผมเรียนที่ Stockholm คำแนะนำต่าง ๆ เลยมีฐานจากที่นี่เป็นหลักนะครับ แต่มันก็น่าจะพอประยุกต์ใช้ได้กับคนที่เรียนเมืองอื่น ๆ อยู่บ้าง

Featured Image Credits: National Day celebration, Ola Ericson/imagebank.sweden.se

Continue Reading
Book

ออกแบบชีวิต (Designing Your Life) ด้วย Design Thinking

28 February 2017

เพิ่งอ่านเล่มนี้จบครับ ชื่อว่า Designing Your Life: How to Build a Well-Lived, Joyful Life เป็นหนังสือของอาจารย์สองท่านที่ Stanford d.school ทั้งสองท่านนี้คิดได้ว่าจะเป็นอย่างไรหากนำหลักของ Design Thinking มาใช้  “ออกแบบชีวิต” จึงได้ทดลองสร้างเป็นคอร์สขึ้นมา ผลปรากฎว่าได้รับความนิยมอย่างล้นหลาม (ตามที่ผู้เขียนบอก) และผู้เขียนรู้สึกว่ามีหลายคน ทั้งนักศึกษาและบุคคลทั่วไปที่เข้ามาขอคำปรึกษา ได้รับประโยชน์มากมายจากคอร์ส จึงได้เขียนเป็นหนังสือนี้ออกมาครับ

ยาวไปไม่อ่าน

  • การเลือกทางเดินชีวิต ไม่เหมือนการสร้างสะพานที่เรามีภาพจุดหมายในใจชัดเจนอยู่แล้ว เราไม่สามารถนั่งคิดเพื่อสรุปออกมาเป็นแผนที่สมบูรณ์แบบ แล้วเดินตามแผนนั้นไปเรื่อย ๆ ได้ แต่การเลือกทางเดินชีวิตเหมือนงานออกแบบสิ่งใหม่ ๆ มากกว่า นั่นคือเรา define ว่าปัญหาคืออะไร แต่เราไม่มีภาพชัดว่าทางแก้คืออะไร เราสร้าง prototype แล้ว iterate (ทำซ้ำ) ไปเรื่อย ๆ ทีละนิด จนออกมาเป็นชีวิตแบบที่เราต้องการ
  • Define ปัญหาให้ถูก อย่าไปแก้ปัญหาที่ไม่มีทางแก้ และสำหรับปัญหาที่มีทางแก้ก็อย่ายึดติดกับทางแก้ทางเดียว
  • เราใช้มุมมองต่อการทำงานและมุมมองต่อชีวิตเป็นเข็มทิศของชีวิต ใช้สิ่งที่เราทำแล้ว engage หรือมีพลัง เป็นตัวช่วยหาเส้นทาง ใช้ mindmap และ brainstorming เพื่อออกแบบทางเลือกต่างๆ แล้วลงมือสร้าง prototype เพื่อพิสูจน์ไอเดียนั้น
  • Prototype สร้างได้ด้วยการพูดคุยกับคนที่อยู่ในวงการอยู่แล้ว และการลองลงมือทำ
  • การหางานทางอินเตอร์เน็ตไม่เวิร์คหรอก ที่เวิร์คคืองานที่มาจาก network ที่เรามี
Continue Reading
IT

อธิบายการทำงานของ HTTPS และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง แบบพยายามไม่ให้งง

19 February 2017

ช่วงที่ผ่านมานี่เหมือนกระแสเรื่อง HTTPS ค่อนข้างมาแรง ทั้งแรงผลักดันจากภาคเอกชน และเพราะข่าวของรัฐบาล ผมเองเคยศึกษาเรื่องนี้มาบ้างเหมือนกันครับ ยอมรับว่างงมากตอนพยายามศึกษาใหม่ ๆ สุดท้ายพบว่า เราไม่สามารถเข้าใจการทำงานของ HTTPS ได้ ถ้าเราไม่รู้เรื่องเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับมัน เลยคิดว่าอยากลองอธิบายในแบบของตัวเองดูครับ และเป็นสรุปเอาไว้อ่านเองด้วยครับ

ต้องบอกก่อนว่าผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้าน security อะไรนะครับ (จริง ๆ เรื่องนี้ออกแนว security 101 อะไรแบบนั้นด้วยครับ 55) ผิดพลาดประการใดโปรดชี้แนะครับ และ definition ทั้งหลายใน blog นี้คือไม่ใช่ official definition จากองค์กรไหนนะครับ

ยาวไปไม่อ่าน

  • HTTPS เป็น protocol สำหรับส่งข้อมูลที่มีการเข้ารหัส (encrypt) ไปตาม network ซึ่งจะมีแค่ผู้รับเท่านั้นที่ถอดรหัส (decrypt) ได้ โดยอาศัย SSL/TLS protocol ทำให้ข้อมูลของเราปลอดภัย และเว็บไซต์น่าเชื่อถือมากขึ้น
  • HTTPS ทำงานโดยอาศัยสิ่งที่เรียกว่า Digital certification (SSL certification) ซึ่งเทคโนโลยีนี้อาศัย Digital signature (ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์)
  • ซึ่ง Digital Signature นี้ก็อาศัยความรู้เรื่อง cryptography เช่น hashing, encrypt, decrypt
  • จึงเป็นสาเหตุให้ blog นี้จะเกริ่นมาตั้งแต่ cryptography
Continue Reading
Life

20 ก.พ. 60: 4 ปีกับชีวิตสตาร์ทอัพ และจะเอาไงต่อ

15 February 2017

วันที่ 20 ก.พ. เป็นวันที่มีความหมายต่อผมวันหนึ่งครับ เพราะเป็นวันที่ผมตั้งใจว่าจะเป็นการลาออกครั้งสุดท้าย เลยเป็นธรรมเนียมประจำตัวของผมที่ทุกวันที่ 20 ก.พ. จะมาสรุปชีวิตประจำปี แต่ปีนี้เป็นปีที่มีความเปลี่ยนแปลงหลายๆ อย่าง ดังนั้นเลยคิดว่าปีนี้คงเป็นปีสุดท้ายแล้วครับที่ทำสรุปชีวิตในวันที่ 20 นี้ ต่อไปคงย้ายไปวันสิ้นปีแทน เนื่องในโอกาสนี้เลยสรุปเป็น blog ไปเลยครับ 🙂

Continue Reading